Goed nieuws voor hen die belangstelling hebben voor Russische denkers rond het einde van het Tsarendom en hun literaire poging de eenzijdigheid van individualisme en kapitalisme te doorbreken. Er was toen hoop een stap te kunnen maken naar mentale groei en ontwikkeling. Mentale volwassenheid vermindert ongebreidelde machts- en bezitsdrang en tracht het menselijk lijden te voorkomen en te verzachten. Maar een mensenleven is kort en de weg naar volwassenheid kent vele hindernissen. Als mens geluk te vinden en dus 'te gelukken', vergt een tocht waarbij geen einde lijkt te komen aan onrecht en vernedering van 'waardeloos geachte weerlozen'.

Veel Russische denkers hadden een scherp oog voor de mentale eenzijdigheid van het Westen maar ook voor de geestelijke onrijpheid in Rusland zelf. Ooit was er hoop op synthese en groei. De wereld schudde op haar grondvesten. Na twee trieste oorlogen waren eenzijdigheid en onrijpheid zichzelf gelijk gebleven. De hoop op mentale groei ging bijna aan cynisme tenonder. Teveel onrecht en te weinig mentale volwassenheid toonden communisme en kapitalisme even meedogenloos voor 'weerlozen'. Toch is geloof in de rede nog niet geheel tenonder gegaan. Velen worden ook nu nog bewogen door hetzelfde geloof dat ook het bewustzijn van de toenmalige Russische denkers in beweging hield.

In 1900 werd in Frankrijk de Nederlandse Guy Marius de Gelder geboren. Hij werd een 'begeesterd' wijsgeer, die vele toehoorders enthousiast maakte voor de vaak spiritueel getinte oevres van diverse Russische denkers. Hij vertelde en schreef over mensen als Tolstoj, Herzen, Berdjajew, Solovjew, Tsjaadajew, Chomjakow, Kirejewski en Dostojewski. Met hun pen hadden zij vele harten in hun land, en ver daarbuiten, diep geraakt. Hun werk raakte en veranderde eveneens de politieke realiteit. De gedachten van deze Russische literatoren is in staat gebleken te ontroeren, te doen beseffen en te doen handelen.

Het is precies ook daarom dat er thans een bundel over Russische denkers van De Gelder in reprint is uitgegeven. Deze bundel is in staat in onze 21e eeuw velen te doen beseffen welk een tragische tocht de mens te gaan heeft. De Gelder was een groot bewonderaar van in de 19e eeuw in Duitsland ontwikkelde inzichten in de 'dialectische' zelfbeweging van de realiteit en het bewustzijn. Deze filosofische opvattingen hebben destijds ook in Rusland veel indruk gemaakt. In het licht van 'Hegeliaanse' en 'Marxistische' opvattingen beschouwde men de moeizame intermenselijke relaties, al of niet gekleurd door libidineuze stadia en onrijpe bezitsdrang. Men beschreef de stadia die nog te gaan zijn op de weg naar mentale 'volwassenheid'. Men realiseerde zich de diepe zin en betekenis van de Orthodox Russische religioziteit en trachtte daadwerkelijk de realiteit voor de lijdende mens te verbeteren. De Gelder en zijn geestverwanten tonen aan dat wijsbegeerte meer is dan woorden.

De Gelder was levenslang wijsgerig aktief. Een jaar voor zijn dood in 1969 promoveerde hij bij Prof. dr. B. Delfgaauw te Groningen op zijn proefschrift: Van het redelijk zijnsbegrip naar de spirituele zijnservaring.

Spiritualiteit is wat we in de heruitgegeven bundel ruimschoots aantreffen. De Gelder brengt zijn lezers in contact met het leven en het denken van de acht bovengenoemde Russische schrijvers. Elk op hun specifieke wijze hebben zij gepoogd zichzelf en hun lezers op geestelijk niveau 'wakker' te schrijven. In henzelf en in sommige lezers 'ontwaakte' inderdaad een vorm van onderling respect en men kwam soms dicht bij het 'gelukt Zijn' als mens. De door De Gelder behandelde auteurs schonken daadwerkelijk hun genialiteit aan het erbarmelijk menselijk lijden aan 'nog-niet-gelukte' menselijkheid. De bundel gaat over hoop en geloof in ontwikkeling van diezelfde Rede die inherent is aan de boodschap die het Evangelische Christendom voortbracht.

De Gelder laat zien hoe Russische denkers worstelden met hun gevoelens, hun religieuze en filosofische opvattingen en de 'Godgegeven' Rede die mensen leidt naar de grenzen die het 'Zelf' deelt met de waardevolle weerloze.

Het werk van de Gelder is de aanschaf waard, de prijs is laag de waarde niet.